Felsefeye Giriş ve 10 Kitap (1)

Şibumi romanının baş karakteri Nicholai Hel, çocukluğundan itibaren Go oyunu üzerinden aldığı eğitim neticesinde, hayatı, Go oyununun kuralları, stratejileri gibi algılıyor ve yaşıyordu. Bu elbette sadece Go oyununa (ya da bir oyuna) haiz bir özellik değil; bir marangozun, bir keman virtüözünün yaşantısına, mesleğinin kattığı ya da çizdiği algılayış baskındır. Ve esasen tüm bu bakış açıları da birer felsefedir. Eğitimle, planla ya da kendiliğinden; hayatı her yaşayış bir felsefe ortaya koyar.

Bu ortaya koyulan hayatta, ‘merak’ duygusu eksikse felsefe kendini açık etmez. Çünkü merak ancak akla gelen bir soru ile açığa çıkar ve hayatı her yaşayış bir felsefe ortaya koyar demiş olsam da bu yaşayışın bir tercih olup-olmamasını sağlayacak olan soru ortada yoksa, felsefe de yoktur.

1200px-David_-_The_Death_of_Socrates
Sokrates’in Ölümü – Jacques Louis David (1787)

Bilinen tarihin ilk meraklıları, 2500 yıl önce bulunduğumuz coğrafyada, Anadolu’nun kıyılarında yaşadılar. Kendilerine, çevrelerine ve doğaya bakıp ‘Neler oluyor burada?’ sorusunu her açıdan çoğaltıp sorarak cevap aramaya çalıştılar. Felsefede, ‘Şeylerin varlığı nedir?’ sorusunun arayışı varlık felsefesinin (ontoloji), ‘Şeylerin varlığı nasıl bilinebilir?’ sorusunun arayışı ise bilgi felsefesinin (epistemoloji) alanına girer ve o dönemden beri de gittikçe derinleşen bu sorgulamalar bu iki ana başlıkta gidip gelir.

Felsefe yapmak için gerekli olan yegane enstrüman akıldır. Merakla ortaya çıkan sorunun araştırması ve cevap arayışı ancak akıl kullanılarak yapılıyorsa felsefe yapılmış olur. Bu nedenle felsefenin en büyük icadı bilim, bilimin de en sıkı dostu felsefedir. 2018 yılı itibariyle ise birbirinden ayrı iki alan olduklarını iddia etmek zordur.

68747470733a2f2f73332e616d617a6f6e6177732e636f6d2f776174747061642d6d656469612d736572766963652f53746f7279496d6167652f375343477536445f62312d3245773d3d2d3436383532393737312e3134653335373536
Atina Okulu – Raffaello (1509-11)

Genelleyecek olursam kavram olarak felsefe, herkesin hayatına ilkin en büyük sorularla girer:

‘Evren nasıl var oldu?’

‘Bir yaratıcı var mı?’

‘Ölünce ne olacak?’

Oysa felsefenin araştırdığı sorular yalnızca bunlar değildir; bunun dışında felsefenin faydası da yalnızca bu soruların cevaplarıyla sınırlı değildir. Hayatı, hayatı yaşayışımızı ve hayatın ötesini anlamlandırmak yalnızca felsefeyle mümkündür. Sorar gibi yaparak fakat cevap aramaya meyletmeden geçip gittiğimiz tüm durumlar avucumuzun içindedir:

‘Neden bu işi bırakmıyorum?’

‘Neden bana hayır dedi?’

‘Neden yalnızım?’

‘Neden onun ölmesini istiyorum?’

‘Nasıl mutlu olurum?’

‘Niçin mutsuzum?’

Cevaplar, beklentilerimizi karşılamak ya da bizi mutlu etmek için değil; anlamak için aranır. İnsan olarak en ayırıcı özelliğimiz ise anlamaktır.

Felsefeye giriş niteliğindeki 10 kitap ve bu kitapların kendimce katkılarının açıklaması ise yarına…

Devamı için tık.

4 comments

  1. Merhaba , ilk mailiniz geldi. Hayırlı olsun demek isterim .
    Twitter da yapıyorsunuz gerçi ama kısa Videolar oluyor onlar.bu maillere tavsiye niteliğinde kitap , belgesel ,film ,konuşma…tavsiyeleri eklemeniz beni mutlu eder tabi bu ilk mailiniz belki de yapıcaksınız .
    Hayırlı olsun tekrar 🙂

    Liked by 1 kişi

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s